Spis treści:
- Jakie zmiany w programie „Czyste Powietrze”?
- Dlaczego program „Czyste Powietrze” potrzebował zmian?
- Jak zmieniły się zasady rozliczania inwestycji?
- Jakie zmiany dotyczą źródeł ciepła?
- Dlaczego beneficjenci nadal czekają na wypłatę pieniędzy?
- Jak program chroni beneficjentów przed nieuczciwymi wykonawcami?
- Jakie kolejne zmiany są planowane?
- Czy warto nadal korzystać z programu „Czyste Powietrze”?
Program „Czyste Powietrze” od kilku lat pozostaje jednym z narzędzi wspierających wymianę źródeł ciepła oraz termomodernizację domów jednorodzinnych. Dzięki niemu tysiące właścicieli budynków mogło ograniczyć koszty ogrzewania, poprawić efektywność energetyczną swoich nieruchomości i zmniejszyć emisję zanieczyszczeń. Jednocześnie program nie jest wolny od problemów. W ostatnich miesiącach coraz częściej pojawiają się informacje o zmianach zasad, spadku liczby składanych wniosków oraz opóźnieniach w wypłacie środków.
Jakie zmiany w programie „Czyste Powietrze”?
Program „Czyste Powietrze” wprowadza kilka zmian, które mają ułatwić dostęp do dofinansowania oraz usprawnić realizację inwestycji. Część nowych rozwiązań odpowiada na postulaty zgłaszane przez samorządy oraz osoby korzystające z programu.
Jedną z najważniejszych zmian jest skrócenie wymaganego okresu posiadania nieruchomości. Dotychczas właściciel domu musiał posiadać nieruchomość przez co najmniej trzy lata, aby ubiegać się o wsparcie na termomodernizację. Okres ten został skrócony do jednego roku, dzięki czemu z programu będzie mogło skorzystać znacznie więcej nowych właścicieli domów.
Drugą istotną zmianą jest zwiększenie poziomu dofinansowania wybranych prac termomodernizacyjnych. Dotyczy to przede wszystkim ocieplenia przegród budowlanych oraz wymiany okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych. Maksymalne kwoty wsparcia zostały zwiększone zarówno dla podstawowego, jak i podwyższonego poziomu dofinansowania.
Zmodyfikowano również zasady realizacji inwestycji finansowanych zaliczką. Beneficjenci otrzymają więcej czasu na zakończenie prac – termin wydłużono ze 120 do 180 dni.
Najważniejsze zmiany w programie „Czyste Powietrze”:
- skrócenie okresu posiadania nieruchomości z 3 lat do 1 roku,
- wyższe dofinansowanie termomodernizacji,
- zwiększenie maksymalnych kwot dotacji,
- wydłużenie czasu realizacji inwestycji z zaliczką do 180 dni,
- łatwiejsze rozliczanie wykonanych prac.
Dlaczego program „Czyste Powietrze” potrzebował zmian?
Zmiany są odpowiedzią na wyraźny spadek zainteresowania programem oraz postulaty zgłaszane przez samorządy i organizacje społeczne.
Jeszcze w 2024 roku do programu wpływało około 5 tysięcy nowych wniosków tygodniowo. Obecnie liczba ta spadła do około 700–800 wniosków tygodniowo. Tak duży spadek pokazuje, że dotychczasowe zasady przestały odpowiadać potrzebom części inwestorów.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podkreśla, że nowe rozwiązania mają przede wszystkim uprościć dostęp do wsparcia oraz poprawić jakość realizowanych inwestycji. Jednocześnie przedstawiciele Polskiego Alarmu Smogowego zwracają uwagę, że obecne zmiany mają raczej charakter organizacyjny i nie rozwiązują wszystkich problemów programu.
Już teraz zapowiadane są kolejne reformy, obejmujące między innymi bon na audyt energetyczny oraz stworzenie listy zweryfikowanych wykonawców.
Jak zmieniły się zasady rozliczania inwestycji?
Rozliczenie inwestycji ma być prostsze dzięki rozszerzeniu grona osób mogących potwierdzać wykonanie prac.
Do tej pory część dokumentów mogła być podpisywana wyłącznie przez mistrzów kominiarskich. Od teraz dokumentację będą mogły potwierdzać również osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane.
Zmiana ta ma ograniczyć problemy z kompletowaniem dokumentacji oraz skrócić czas potrzebny do zakończenia całego procesu rozliczeniowego.
Jednocześnie wydłużono termin realizacji inwestycji finansowanych zaliczką, co daje beneficjentom większą elastyczność podczas prowadzenia prac budowlanych.
Jakie zmiany dotyczą źródeł ciepła?
Od 2026 roku zmienią się zasady dotyczące elektrycznych źródeł ogrzewania finansowanych z programu.
Zgodnie z zapowiedziami NFOŚiGW jedynym elektrycznym źródłem ciepła kwalifikującym się do uzyskania dofinansowania będą pompy ciepła.
Zmiana ta nie oznacza jednak rezygnacji z finansowania nowoczesnych kotłów na pellet spełniających obowiązujące wymagania programu. Pellet pozostaje jednym z odnawialnych paliw wykorzystywanych w nowoczesnym ogrzewnictwie, a certyfikowane kotły na pellet nadal stanowią rozwiązanie uwzględniane w programie zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Dla inwestorów oznacza to konieczność jeszcze dokładniejszego planowania modernizacji systemu grzewczego oraz sprawdzania aktualnych wymagań programu.
Dlaczego beneficjenci nadal czekają na wypłatę pieniędzy?
Największym problemem programu pozostaje czas oczekiwania na rozliczenie oraz wypłatę środków.
Coraz więcej beneficjentów zwraca uwagę, że inwestycje zostały już zakończone, jednak pieniądze z dotacji nie trafiają na konto przez wiele miesięcy. Część osób finansuje termomodernizację z własnych środków lub kredytów, oczekując później na zwrot kosztów.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska poinformowało, że średni czas rozpatrywania wniosku wynosi obecnie około 116 dni. Sam moment wypłaty po zaakceptowaniu dokumentów trwa średnio około 17 dni, chociaż zgodnie z założeniami środki powinny zostać przekazane w ciągu trzech dni roboczych od zatwierdzenia płatności.
Jednym z powodów wydłużenia procedur są niekompletne lub błędnie przygotowane wnioski, które wymagają uzupełnienia przez beneficjentów.
Co wydłuża wypłatę środków?
- duża liczba rozpatrywanych wniosków,
- błędy w dokumentacji,
- konieczność uzupełniania formularzy,
- różnice w pracy poszczególnych WFOŚiGW,
- priorytetowe rozpatrywanie starszych spraw.
Jak program chroni beneficjentów przed nieuczciwymi wykonawcami?
Po reformie programu wprowadzono dodatkowe zabezpieczenia mające ograniczyć ryzyko oszustw.
Jednym z nowych wymagań jest konieczność wykazania przez wykonawcę odpowiedniego doświadczenia. Firma musi prowadzić działalność budowlaną, remontową lub montażową od co najmniej roku albo udokumentować realizację minimum piętnastu inwestycji w ramach programu.
Dodatkowo NFOŚiGW analizuje możliwość stworzenia oficjalnej Listy Wykonawców, na którą trafiałyby wyłącznie zweryfikowane firmy spełniające określone wymagania dotyczące kwalifikacji oraz historii realizowanych inwestycji.
Trwają również prace nad rozwiązaniami mającymi pomóc osobom poszkodowanym przez nieuczciwych wykonawców.
Jakie kolejne zmiany są planowane?
Obecne zmiany nie kończą reform programu „Czyste Powietrze”.
Przedstawiciele NFOŚiGW zapowiadają kolejne rozwiązania mające jeszcze bardziej ułatwić korzystanie z programu. Jednym z najczęściej wymienianych pomysłów jest wprowadzenie bonu na audyt energetyczny, który od dawna postulują samorządy oraz Polski Alarm Smogowy.
Rozważane jest również uruchomienie wspomnianej wcześniej listy zweryfikowanych wykonawców. Dzięki temu beneficjenci mogliby łatwiej znaleźć sprawdzonych specjalistów, ograniczając ryzyko nieuczciwych praktyk.
Eksperci podkreślają jednak, że na najbardziej kompleksowe zmiany prawdopodobnie trzeba będzie jeszcze poczekać.
Czy warto nadal korzystać z programu „Czyste Powietrze”?
Mimo problemów organizacyjnych program nadal pozostaje jednym z największych źródeł wsparcia dla osób planujących termomodernizację domu.
Nowe zmiany ułatwiają dostęp do dofinansowania, zwiększają wysokość wsparcia oraz upraszczają część procedur. Jednocześnie warto pamiętać, że proces rozliczenia inwestycji nadal może wymagać cierpliwości, dlatego dokumentację należy przygotować bardzo dokładnie.
Osoby planujące modernizację źródła ogrzewania lub poprawę efektywności energetycznej budynku powinny śledzić kolejne komunikaty NFOŚiGW, ponieważ program nadal będzie rozwijany i dostosowywany do potrzeb beneficjentów.
Źródło: magazynbiomasa.pl
